Kategoria
Çfarë janë, si funksionojnë dhe në sa lloje ndahen — shpjegime pa nevojë për njohuri teknike.
Fjalët e rikuperimit janë burimi, çelësat privatë nxirren prej tyre dhe adresa nga çelësi. Me tabelat publike të BIP-39 dhe BIP-84 shohim cila pjesë mund të ndahet dhe cila, po u humb, nuk kthehet më.
Në treg ka dhjetëra mijëra monedha, por vetëm pesë kategori kanë vërtet rëndësi. Ja harta dhe tri pyetjet që ju lejojnë ta klasifikoni menjëherë çdo monedhë të panjohur.
Minatorët nuk zgjidhin ndonjë problem të dobishëm matematike — ata garojnë se kush gjen më shpejt një numër. Ja pse ky "shpenzim" është i qëllimshëm dhe pse sot nuk ia vlen ta provoni në shtëpi.
Blockchain nuk është bazë të dhënash në re, nuk është skedar i koduar dhe nuk është zgjidhje universale. Ja si funksionon me shembullin e një fshati që mban vetë llogaritë, dhe ku nuk vlen fare.
Pa garanci shteti, pa formë fizike, pa interes — përse duhet të vlejë? Këtu ndahen katër shtyllat që e mbajnë, tregohet cila prej tyre është më e brishta, dhe listohen kundërshtimet më të forta.
Një përkufizim që kuptohet pa njohuri teknike: kriptomonedha është një shënim në një regjistër publik që e mban i gjithë rrjeti dhe që askush nuk mund ta ndryshojë vetëm. Ja krahasimi me paratë në bankë dhe me pikët e lojërave.